गेल्या 30 वर्षांपासून, Robots.txt ही वेबसाइट मालकांसाठी एक महत्त्वाची साधन आहे, जी सर्च इंजिनला (search engine) पृष्ठे क्रॉल आणि अनुक्रमित करण्यास मदत करते. Google चे नवीन Robots.txt अपडेट आणि Google SEO अपडेट 2025 सोबत, हे फाईल कशी कार्य करते आणि वेबसाइट दृश्यमानता सुधारण्यात कशी मदत करू शकते हे समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे झाले आहे.
Robots.txt म्हणजे काय?
Robots.txt ही एक साधी मजकूर फाईल आहे जी सर्च इंजिन क्रॉलर (crawler) साठी सूचना देते. ही वेबसाइटच्या रूट डिरेक्टरीमध्ये ठेवली जाते आणि कोणती पृष्ठे अनुक्रमित करावीत किंवा करु नयेत हे नियंत्रित करते. Robots.txt फाईल नसल्यास, सर्च इंजिन सर्व सार्वजनिकपणे उपलब्ध पृष्ठे आपोआप क्रॉल करतात.
उदाहरणार्थ, मूलभूत Robots.txt फाईल अशा प्रकारे असते:
User-agent: *
Disallow: /private-page/
- User-agent: कोणत्या सर्च इंजिन बॉटसाठी नियम लागू आहेत हे निर्दिष्ट करते.
*
हे सर्व बॉटसाठी लागू होते. - Disallow: विशिष्ट पृष्ठे किंवा निर्देशिकांना क्रॉल करण्यास प्रतिबंधित करते.
Google चे नवीन Robots.txt चे महत्त्वाचे काय
Google SEO अपडेट 2025 मध्ये सर्च इंजिन Robots.txt कसे समजतात यामध्ये सुधारणा केली आहे. काही प्रगत अंमलबजावणी येथे दिल्या आहेत:
1. काही बॉट्सना अनुमती द्या आणि इतरांना ब्लॉक करा
Robots.txt फाईल वापरून आवश्यक सर्च इंजिनना अनुमती देऊन अवांछित क्रॉलर रोखता येतात:
User-agent: *
Allow: /
User-agent: bingbot
Disallow: /
हे सेटअप सर्व सर्च इंजिनांना अनुमती देते तर विशिष्ट बॉट्सला वेबसाइट क्रॉल करण्यापासून रोखते.
2. विशिष्ट फाईल प्रकार ब्लॉक करा
Google ला PDF फाईल्स अनुक्रमित होण्यापासून रोखण्यासाठी, खालील नियम जोडता येईल:
User-agent: Googlebot
Disallow: /*.mp3$
हे सुनिश्चित करते की .
mp3विस्तार असलेल्या कोणत्याही फाईल्स अनुक्रमित केल्या जाणार नाहीत.
3. ब्लॉग दृश्यमानता नियंत्रित करा
अनेक वेबसाइट्समध्ये अशी विभागे असतात जी अनुक्रमित होऊ नयेत, जसे की अप्रकाशित ब्लॉग ड्राफ्ट्स:
User-agent: *
Disallow: /blog/hindi/
Allow: /blog/
हे कॉन्फिगरेशन प्रकाशित ब्लॉग अनुक्रमित होण्याची परवानगी देते, पण ड्राफ्ट्स लपवते.
Robots.txt लागू करणे आणि चाचणी करणे
Robots.txt सेटअप करणे सोपे आहे, विशेषत: CMS वापरकर्त्यांसाठी जे त्यांच्या सेटिंग्ज किंवा प्लगइनद्वारे ते सहज बदलू शकतात. फाईल योग्यरित्या कार्य करत आहे का हे सुनिश्चित करण्यासाठी खालील साधनांचा वापर करा:
- Google चा Robots.txt Tester – नियम योग्यरित्या लागू आहेत का ते तपासा.
- TametheBot चे Robots.txt Testing Tool – क्रॉलरच्या वर्तनाची पडताळणी करा.
SEO साठी Robots.txt का महत्त्वाचे आहे?
Google चे नवीन Robots.txt योग्य प्रकारे ऑप्टिमाइझ करणे आवश्यक आहे कारण ते साइटची रचना सुधारण्यास, क्रॉल बजेट व्यवस्थापित करण्यास आणि सर्च परिणामांमध्ये फक्त संबंधित पृष्ठे प्रदर्शित होण्यास मदत करते. Google SEO अपडेट 2025 मध्ये प्रभावी क्रॉलिंगवर भर दिला जात आहे, त्यामुळे Robots.txt चा योग्य वापर अत्यावश्यक आहे.
Robots.txt ची मास्टरी मिळवून, वेबसाइट मालकांना त्यांच्या साइटच्या दृश्यमानतेवर अधिक नियंत्रण मिळते, जेणेकरून सर्च इंजिन योग्य सामग्रीवर लक्ष केंद्रित करू शकतील आणि अनावश्यक पृष्ठे वगळू शकतील. ही फाईल समजून घेणे आणि योग्यरित्या कॉन्फिगर करणे प्रभावी SEO धोरणाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
Leave a Reply